Wilamowice; Wymysorys; language revitalization; folklore; multilingualism; oralhistory

Badania nad folklorem Wilamowian często ograniczały się jedynie do utworówwilamowskojęzycznych, wyłącznie wilamowsko- i polskojęzycznych, czy też tylko tych powstałych przed rokiem 1945. Takie podejście jest jednak zniekształcaniem rzeczywistości, gdyżbadane okresy są jedynie wycinkiem większej całości. Folklor jest bowiem czymś aktualnym,nie dającym się zamknąć w skończonym katalogu utworów, wątków czy motywów. FolklorWilamowian uległ wielu przemianom w wyniku burzliwych wydarzeń XX wieku, takich jakII wojna światowa i okres powojennych prześladowań, a także pod wpływem działalnościZespołu Regionalnego „Wilamowice” w czasie PRL-u, a w latach 90. działań związanychz beatyfikacją i kanonizacją pochodzącego z Wilamowic abp. Józefa Bilczewskiego. Obecnieistotny wpływ na folklor mają działania związane z rewitalizacją językową. Niniejszy tekstnależy traktować raczej jako określenie stanu badań i przyczynek zachęcający do dalszychbadań nad folklorem członków tej wielojęzycznej grupy etnicznej.

Research on Vilamovian folklore has often been limited to only Wymysoryslanguage texts, only Wymysorys- and Polish-language works, or only those created before1945. Such an approach, however, is a distortion of reality, since the periods studied are onlya slice of a larger whole. After all, folklore is something current, which cannot be containedin a finite catalog of texts, themes or motifs. The folklore of Vilamovians has undergone manychanges as a result of the turbulent events of the 20th century, such as World War II and theperiod of post-war persecution, under the influence of the activities of the Regional Ensemble “Wilamowice” during the People’s Republic of Poland, and in the 1990s the activitiesrelated to the beatification and canonization of Archbishop Józef Bilczewski, who came fromWilamowice. Today, linguistic revitalization activities have a significant impact. Therefore,this text should be treated rather as a statement on the state of research and a contributionencouraging further research into the folklore of members of this multilingual ethnic group