Autobiography, school, interwar literature, Kornel Makuszyński, Jan Parandowski, Emil Zegadłowicz, Josef Knap, Jiří Karásek of Lvovic, Egon Hostovský

Tematem niniejszego artykułu są polskie i czeskie powieści międzywojenne, w których przedstawiona została szkoła, odczytywana autobiograficznie przez krytykę i publikę literacką. Przedmiotem analizy będą wybrane utwory: Bezgrzeszne lata Kornela Makuszyńskiego, Niebo w płomieniach Jana Parandowskiego, Zmory Emila Zegadłowicza, Ztracené jaroJosefa Knapa, Ztracený ráj Josefa A. Karáska ze Lvovic i Stezka podél cesty Egona Hostovského. Korzystając z dotyczących ich opracowań, tekstów publicystycznych i krytycznych, przedstawiony zostanie przebieg procesu interpretowania biograficznego, różne rodzaje autobiografizmu, jak i kryteria, po których spełnieniu, dzieło otrzymuje „przydomek” autobiograficzne. Podstawą analizy będą spostrzeżenia z zakresu teorii literatury, stanowiące przypomnienie faktu, że każdy utwór, który reprezentuje literaturę piękną, jest zjawiskiem o bardziej kompleksowej naturze od dokumentu, upamiętniającego rzeczywiste wydarzenia, życie i uczucia jednostki.

This article examines Polish and Czech interwar novels about school that have been interpreted autobiographically by literary critics and the reading public. The analysis will focus on selected works: Bezgrzeszne lata by Kornel Makuszyński, Niebo w płomieniach by Jan Parandowski, Zmory by Emil Zegadłowicz, Ztracené jaro by Josef Knap, Ztracený ráj by Josef A. Karásek ze Lvovic and Stezka podél cesty by Egon Hostovský. Drawing on existing studies, journalistic texts, and critical analyses, the article will trace the process of biographical interpretation, explore various types of autobiographism, and identify the criteria that lead a work to be labeled autobiographical. The analysis will be grounded in literary theory, which reminds us that any work of fiction is more complex than a mere document recording real-life events, experiences, and emotions.